GENÇ PARTİ TÜZÜĞÜ
YEDİNCİ BÖLÜM (PARTİ DİSİPLİN KURULLARI)
MADDE 68 – PARTİ DİSİPLİN KURULLARI OLUŞUMU VE ÇALIŞMA ESASLARI
Kanunlara, parti tüzüğüne, yönetmeliklerine ve parti yetkili organlarınca alınan kararlara aykırı hareket eden parti üyeleri hakkında karar vermek ve bu tüzükte gösterilen diğer işleri yapmak üzere il ve Genel Merkez teşkilatında disiplin kurulları teşkil edilir. Her kademedeki disiplin kurulu üyeleri, başka bir organ veya yönetim kurulunda görev alamayacakları gibi, ücretli herhangi bir hizmet de kabul edemezler. Disiplin kurullarının görev süreleri müteakip Büyük Kongreye kadar devam eder. Üyeliklerde boşalma halinde oy sırasına göre yedekler çağrılır. Disiplin Kurulları ilk toplantılarında kendi aralarında bir başkan, bir başkan vekili ve bir sekreter seçerler. Disiplin kurulları, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve hazır bulunanların çoğunluğuyla karar verir. Ancak, partiden kesin çıkarma cezaları için üye tam sayısının çoğunluğunun kararı gereklidir.
Disiplin kurulları, kendilerine tevdi edilen bir işi en geç bir ay içinde görüşerek karara bağlamak zorundadır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmalarına ara vermesi veya soruşturmanın genişletilmesine gerek görülmesi hallerinde, bir yıl içinde karar vermek üzere bu süre uzatılabilir. Disiplin organları kararları gizli oyla verir.
Disiplin kurullarına sevk edilen partili, kendisini yazılı veya sözlü savunma hakkına sahiptir. Savunma için süre, savunmaya çağrı belgesinin ilgiliye tebliğinden itibaren 15 gündür. Ancak, seçimlerde veya herkesin gözü önünde açıkça veya yayın yolu ile işlenen disiplin suçlarında bu süre yedi gündür. Savunma süresini geçirenler savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Savunmaya çağrı, disiplin kurulu başkanlığınca yazılı olarak yapılır. Bu yazıda uygulanması istenen disiplin cezası ile bu cezanın istenmesine sebep olan fiiller açıkça gösterilir. Disiplin organları, sevk yazısında istenen disiplin cezasından daha ağır ceza veremezler.
Disiplin organlarınca verilen kararlar gerekçeleri ile birlikte en geç 30 gün içinde ilgililere tebliğ olunur.
Kanunun gerektirdiği hallerde bu süre kısaltılabilir. Aynı süre içinde tebliğ edilmeyen kararlar geçersiz sayılır.
Disiplin Kurulu üyeleri eşleri, birinci ve ikinci derece kan ve sıhri hısımları ile aynı kurulda görev alamazlar ve bunlarla ilgili toplantılarda oy kullanamazlar.
MADDE 69 - MERKEZ DİSİPLİN KURULU
Merkez Disiplin Kurulu, Büyük Kongre tarafından seçilen 10 asil ve 10 yedek üyeden meydana gelir.
Merkez Disiplin Kurulu; Genel Başkan, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, Danışma Kurulu üyeleri, kendi üyeleri, il yönetim kurulu başkan ve üyeleri ve il merkez belediye başkanları, Büyükşehir Belediye Başkanı ile TBMM'nin yasama, denetim ve diğer faaliyetleri dışındaki beyan, tavır ve davranışları bakımından partili milletvekilleri ve milletvekili olmayan partili bakanlar için birinci derece karar merciidir.
Kurul; İl Disiplin Kurullarınca alınan ve kendisine itiraz yolu ile gelen kararları incelemek, tasdik etmek, lehte ve aleyhte değiştirmek veya tamamen kaldırmak suretiyle kesin olarak sonuçlandırır.
Merkez Disiplin Kurulu, bir İl Disiplin Kurulunun boşalması halinde, bu kurulun görevini geçici olarak yürütmek üzere başka bir İl Disiplin Kurulunu görevlendirebilir.
MADDE 70 - MÜŞTEREK DİSİPLİN KURULU
Müşterek Disiplin Kurulu; Merkez Disiplin Kurulu ile T.B.M.M. Grup Disiplin Kurulunun bir araya gelmesiyle oluşur. Merkez Disiplin Kurulu Başkanı, Başkan vekili ve Sekreteri, Müşterek Disiplin Kurulunun da başkanlık divanını oluşturur. Partili milletvekillerine ilişkin olarak Grup Disiplin Kurulunun veya Merkez Disiplin Kurulunun vermiş olduğu karara ilgilinin itirazı halinde, son ve kesin kararı Müşterek Disiplin Kurulu verir.
MADDE 71 - İL DİSİPLİN KURULU
İl Disiplin Kurulu, il kongrelerince seçilen üç asil ve üç yedek üyeden oluşur. İl Disiplin Kurulu, il sınırları dahilinde ikamet eden ve diğer üst disiplin kurullarının görev sahasına giren partililer dışında kalan bütün partililer hakkında birinci derecede disiplin karar merciidir.
İl Disiplin Kurulu kendiliğinden soruşturma yapamaz. Kendisine Tüzükte gösterilen yetkili organlarca intikal ettirilen dosyaları inceler ve karara bağlar.
İl Disiplin Kurulunun kararlarına karşı ilgililerce tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde, Merkez Disiplin Kuruluna başvurularak itiraz edilebilir.
MADDE 72 - DİSİPLİN CEZALARI
Disiplin kurullarınca uygulanacak disiplin cezaları aşağıda gösterilmiştir
a) Uyarma,
b) Kınama,
c) Partiden veya gruptan geçici çıkarma,
d) Partiden veya gruptan kesin çıkarma.
Bir Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubu üyesinin, grup üyeliğinden kesin çıkarılması parti üyeliğinden kesin çıkarılmayı, parti üyeliğinden kesin çıkarılması ise, TBMM Parti Grubu üyeliğinden kesin çıkarılmayı gerektirir.
Geçici çıkarma cezası bir aydan az, bir yıldan fazla olamaz.
Geçici çıkarma cezası, Disiplin Kurulu karar tarihinden başlar ve ceza süresince ilgili grup üyesi ise grup çalışmalarına, parti üyesi ise parti faaliyetlerine katılamaz, faaliyetlerine katılmayacağı parti organlarına hiçbir teklifte bulunamaz.
Ancak bu hüküm, o üyenin Parti Tüzüğü'ne, Parti Programına, partinin diğer mevzuatına ve organlarının bağlayıcı kararlarına uyulması gereğini ortadan kaldırmaz.
Geçici çıkarma cezası almış olan parti üyelerine, ceza süresince partinin hiçbir organ veya kurulunda hiçbir görev verilemeyeceği gibi, cezanın bitiminden sonraki bir yıllık süre içerisinde de Genel Merkez teşkilatında ve kurullarında görev verilemez.
MADDE 73 - DİSİPLİN CEZALARINI GEREKTİREN HALLER
Partili üyenin kanun, parti tüzük ve programına uymayan olumsuz davranışlarda bulunması halinde hakkında aşağıdaki cezalar uygulanır.
A) Uyarma Cezasını Gerektiren Haller
a) Yetkili organlarca davet edildiği halde toplantılara katılmamak.
b) Parti içerisinde huzursuzluk ve geçimsizlik yaratmak.
c) Yetkili Parti organları tarafından verilen görevleri mazeretleri olmaksızın kabul etmemek veya zamanında yerine getirmeyerek ihmal etmek.
B) Kınama Cezası Gerektiren Haller
a) Kanunlara, parti tüzük ve programı ile yönetmelik hükümlerine ve partinin yetkili organları tarafından verilen kararlara söz, yazı ve sair şekillerde karşı gelmek, konulan
yasaklara uymamak.
b) Parti içi birlik ve beraberliği sarsacak veya partiyi küçük düşürücü tutum ve davranışlarda bulunmak.
c) Partide tutulması gereken defter ve kayıtları usulüne uygun olarak tutmamak.
d) Kanuni sorumluluklar ve düzenleme yükümlülüğü saklı kalmak kaydıyla, hizmetin devamı süresince partideki görevi gereği kendisine teslim edilen eşya ve malzemeyi kaybetmek, tahrip etmek veya görevden ayrıldığı halde iade etmemek.
C) Geçici Çıkarma Cezasını Gerektiren Haller
a) Her türlü seçimlere yetkili parti organlarının onayı olmaksızın bağımsız adaylığını koymak, diğer partilerin veya bağımsız adayların lehinde çalışmak ve propagandalarını yapmak, açık veya gizli olarak Parti ve adaylarının aleyhine çalışmak.
b) Kongrelerde yapılan seçimlerde oy pusulalarında tahrifatta bulunmak, sahtecilik yapmak, seçimlere hile karıştırmak ve bu gibi hareketlerin içinde bulunanlarla iş birliği yapmak, yapılmış olan seçimlerin neticeleri ile ilgili şüphe yaratabilecek, gerçek dışı sözlü veya yazılı beyanda bulunmak ya da bu şekilde basın açıklamaları yapmak.
c) Partinin her kademedeki yöneticileri hakkında gerçek dışı haber yaymak, iftira, karalama ve küçük düşürücü beyan ve davranışlarda bulunmak.
d) Partinin gizli karar ve yazışmalarını her ne suretle olursa olsun açıklamak, dışarı sızdırmak.
e) Yöneticilik görevini ihmal ederek partiye zarar vermek.
f) Makul bir gerekçe olmaksızın üye kayıt taleplerini kabul edip, neticelendirmemek.
D) Kesin Çıkarma Cezasını Gerektiren Haller
a) Herhangi bir sebeple partili sıfatı ile yaptığı faaliyetlerden dolayı hakkında yetkili kamu kurumlarınca takibat yapılarak suçlu görülmek ve Siyasi Partiler Kanununun öngördüğü üye olma niteliklerini kaybetmek.
b) Siyasi Partiler Kanunu'nca yasaklanmış konuları kendi ihmali nedeniyle parti hakkında kanuni takibata yol açacak davranışlarda bulunmak.
c) Partiyi ve parti yetkililerini doğruluğu kanıtlanmayan iddia ve gerekçelerle şikayet etmek ve parti yetkililerinin bilgisi olmadan parti adına partiyi bağlayacak şekilde resmi makamlarla muhatap olmak, yalan beyanda bulunmak, yetkisiz demeç vermek, parti içi meseleleri, basın ve yayın organlarında açık şekilde tartışmak ve polemik konusu yapmak.
d) Partiyi şahsi menfaatlerine alet etmek.
e) Partinin birlik ve beraberliğini ciddi şekilde bozacak ve Genel Başkan, Genel Sekreter ve bunlardan sonra hiyerarşide bulunan görevlilere ve parti organlarına karşı ağır disiplinsizlik teşkil edecek ya da parti faaliyetlerini önemli surette aksatacak, partinin gelişmesine mani olacak davranışlarda ve faaliyetlerde bulunmak veya başkalarını böyle davranış ve faaliyetlerde bulunmaya kışkırtmak.
f) Parti evrak ve kayıtları üzerinde tahrifat yapmak veya saklanması gerekli belgeleri ortadan kaldırmak.
g) Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bağlayıcı grup kararına aykırı davranmak,
ı) Milletin, ülkesi ve devletiyle olan birliğine ve bölünmez bütünlüğüne zarar verici faaliyetler içinde olmak, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerine ve Siyasi Partiler Kanunu'nun dördüncü kısmında yer alan esaslara aykırı eylem veya işlemde bulunmak.
Disiplin cezalarının herhangi birisiyle cezalandırılan bir üyenin aynı disiplin suçunu tekrar işlemesi veya aynı cezaya konu farklı fiili işlemesi halinde bir üst disiplin cezası ile cezalandırılır. Disiplin cezalarında herhangi bir üye hakkında takibat yapan disiplin kurulu, suçun işleniş tarzı ve olayın mahiyetine göre sevk eden kurulca talep edilen cezadan ağır olmamak kaydıyla yukarıda sözü geçen disiplin cezalarından herhangi birini vermeyi kararlaştırabilir. Sayılan hususlardan dolayı disiplin suçu işlediğine dair bilgi, disiplin kuruluna sevk yetkisine sahip organlara ulaştığı tarihten itibaren 6 ay içinde bu kurulca sevk işlemi yapılmazsa veya her halükarda olaydan itibaren üç yıl geçtikten sonra bu üye hakkında zamanaşımı dolayısıyla takibat yapılamaz.
MADDE 74 - DİSİPLİN TAKİBATI YAPMA YETKİSİ
Bir partili hakkında disiplin takibatı yapılması ve ilgili disiplin kuruluna sevk edilmesine, İl Yönetim Kurulu, Genel Başkan, Merkez Yönetim Kurulu veya Grup Yönetim Kurulu yetkilidir.
İl içerisinde ikamet eden parti üyeleri, belde ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri, belde, alt kademe ve ilçe belediye başkanları ile belediye ve il genel meclisi üyeleri hakkında disiplin takibatı istemeye il yönetim kurulu yetkilidir.
İl yönetim ve disiplin kurulu başkan ve üyeleri, il ve Büyükşehir belediye başkanları, Merkez Yönetim Kurulu, Merkez Disiplin Kurulu üyeleri ile milletvekilleri, milletvekili olmayan bakanlar ve Genel Başkan hakkında disiplin takibatı istemeye Genel Başkan ve Merkez Yönetim Kurulu yetkilidir.
Milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetleri ile ilgili veya Gruba ilişkin fiil ve hareketlerinden dolayı disiplin takibatı yaptırmaya Grup Yönetim Kurulu ve Genel Başkan yetkilidir.
Merkez Yönetim Kurulu üyeliği sona eren parti üyeleri hakkında disiplin takibatı, Genel Başkan ve Yardımcıları veya genel sekreterin yazılı isteği üzerine bağlı bulunduğu il başkanlığınca yaptırılır. İl başkanlığı işlem dosyasını il disiplin kuruluna sevk eder.
Merkez Yönetim Kurulu, partili bir üyenin işlediği iddia olunan suçun muhtevasını göz önüne alarak, disiplin takibatının Merkez Disiplin Kurulunca yapılmasına karar verebilir.
Disiplin kurullarına sevk kararı gizli oyla ve bu kararı alacak kurulun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.
Disiplin takibatı yapma işleminin nasıl olacağını disiplin kuruluna sevk etmeye yetkili organ tayin eder. Yetkili Kurul, takibatı üyelerden birine veya bir kaçına yaptırabileceği gibi daha alt kademedeki bir organın üyelerine veya diğer partililere de yaptırabilir.
Bir şikayetçinin bir üye hakkında koğuşturma isteğine bağlı suç duyurusunu yazı ile ilgili ve yetkili kurula yapması üzerine koğuşturma yapılabileceği gibi, yukarıda yetkileri belirtilen kurul veya kişilerce de doğrudan disiplin koğuşturması yapılabilir veya kurula sevk edilebilir. Bunun yanında vaki şikayet veya bilgiyi yerinde ve doğru bulmadıklarında takibata mahal olmayacağına karar verebilirler. Müşteki, koğuşturmaya sevk yetkisine sahip bir kurulda veya yetkide ise, bu işlemin oy verme safhasında kendi oyunu kullanmaz, fakat toplantı nisabında varlığı hesaba katılır.
İlçe yönetim kurulları, Disiplin takibatı yapılması isteklerini il yönetim kuruluna yaparlar. Talepleri il yönetim kurulu üyeleri veya başkanı ile ilgiliyse bu taleplerini yazılı olarak Merkez Yönetim Kuruluna yaparlar.
MADDE 75 - İTİRAZ USULÜ
Disiplin Kurullarınca birinci derece olarak verilen disiplin cezalarına karşı; hakkında hüküm verilen parti üyesi veya takibat yapan kurul tarafından tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde itiraz edilebilir.
İtirazlar bu tüzükte belirtilen esaslara göre itiraz dilekçesi ile bir üst kurula yapılabileceği gibi, kararı verecek olan disiplin kurulu başkanlığına da yapılabilir. Verilecek karar kesindir.
Hakkında partiden veya gruptan geçici veya kesin çıkarma cezası verilen parti üyesi, bu cezaya karşı disiplin kuruluna sevk eden organ veya merci veya disiplin kurulunun görev veya yetkisizliği veya alınan kararların kanuna, parti tüzüğüne veya iç yönetmeliğe şekil veya usul bakımından aykırı bulunduğu iddiasıyla, parti itiraz yollarını kullandıktan sonra nihai karar niteliğindeki son karara karşı 30 gün içerisinde, nihai karar veren merciin bulunduğu Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edebilir.
MADDE 76 - DİSİPLİN KONUSUNDA TEDBİR
Partiden geçici veya kesin çıkarmayı gerektiren hallerde disiplin cezası verilmesi için sevk kararı almaya yetkili parti organları, tedbir niteliğinde olmak üzere, disiplin kuruluna sevk edilen üyeyi parti içindeki görevlerinden derhal uzaklaştırır.
Hakkında tedbir kararı verilen üye, üç gün içinde takibatı yürütecek disiplin kurulu nezdinde itirazda bulunabilir. Bu istek disiplin kurulu tarafından yedi gün içinde karara bağlanır. Disiplin kurulunun tedbiri kaldırması veya isteği ret kararı kesindir. Bu konuda Disiplin Kurulu kararını verinceye kadar üye, partideki görevine devam edemez.
Tedbir kararı kesin olmayıp, disiplin kurulunun geçici veya kesin çıkarma cezası ile birlikte kesinlik kazanır. Disiplin Kurullarının cezayı tamamen kaldırması veya uyarma veya kınama cezası vermesi halinde tedbir kararı, yeni bir karara gerek kalmadan kalkar ve hakkında tedbir kararı alınan partilinin bütün hakları geri verilir.
MADDE 77 - DİSİPLİN CEZALARINI AF YETKİSİ
Disiplin Kurullarınca verilen disiplin cezaları Genel Başkan veya Genel Başkanın bu konu ile ilgili görevlendireceği kişi ya da organlar tarafından affedilebilir.
|